Tin tức
10:03:14 12/01/2025Năm 2000, khi chị nhận được giải thưởng Phượng Hoàng Vàng của Tập đoàn Truyền thông Xuất bản Phượng Hoàng tôi đã gọi điện đến phỏng vấn. Chị nói, trong cuộc đời mình, chị mong có thể lưu lại những tác phẩm văn học thiếu nhi xứng đáng được gọi là tinh hoa cho trẻ em. Câu nói này đã để lại cho tôi ấn tượng rất sâu sắc. Chị vẫn luôn thực hiện “sáng tác cho trẻ em”, vậy thì chị hy vọng những tác phẩm dành cho trẻ em của mình sẽ mang những đặc điểm gì?
Hoàng Bội Giai: Trước hết văn học thiếu nhi là văn học, nó không phải câu chuyện. Để viết một tác phẩm mang tính kể chuyện thật ra rất dễ, nhưng để vượt lên tính kể chuyện, thể hiện được nét gì đó văn học thì lại rất khó. Muốn bắn trúng vào tâm hồn những đứa trẻ như một viên đạn thì chỉ có chất văn học mới có thể làm được.
Yếu tố kiến thức cũng rất quan trọng trong tác phẩm. Trẻ em học hỏi kiến thức từ việc đọc. Hồi bé, tôi sống ở một thị trấn nhỏ, đọc sách thật sự đã giúp tôi được ngắm nhìn một thế giới hoàn toàn xa lạ. Những cuốn sách như vậy đã thay đổi cả cuộc đời tôi. Hơn nữa, trẻ em cũng có thể học được rất nhiều kiến thức xã hội và kiến thức cuộc sống thông qua sách vở. Khi đọc, chúng sẽ học được cách giao tiếp với người khác và cả cách sống trong thế giới này.
Tôi chưa bao giờ coi nhẹ năng lực đọc của trẻ. Tôi hy vọng những quyển sách của mình không chỉ là để trẻ em đọc qua một lần là xong, mà tôi mong chúng có thể tiếp tục được đọc lại khi các em dần lớn lên. Lần đầu tiên, thứ chúng đọc được có thể là một câu chuyện. Lần thứ hai, chúng có thể đọc được một cuộc đời mới. Còn lần thứ ba, chúng sẽ lĩnh hội được vẻ đẹp kỳ diệu của ngôn từ trong tác phẩm. Đó cũng chính là lý do tôi luôn nghiêm túc trong việc viết ra mỗi cuốn sách. Đối với tôi, điều lớn lao nhất chính là độc giả sẽ "đọc" được gì trong tác phẩm.
Và tôi hy vọng, các tác phẩm của mình vẫn sẽ được trẻ em đón nhận kể cả là sau mấy chục hay mấy trăm năm nữa.
Nhà văn Hoàng Bội Giai
Trong mấy chục năm nay xã hội xảy ra rất nhiều biến động, vậy theo chị, phương thức sáng tác cho trẻ em có thay đổi gì không?
Hoàng Bội Giai:
Đã có sự thay đổi rồi.
Xã hội loài người đang không ngừng tiến bộ hơn. Là một tác giả, chúng ta cũng phải theo kịp thời đại. Chúng ta cần đọc liên tục, tiếp thu những kiến thức mới liên tục, không ngừng hoàn thiện bản thân, rồi sau đó giới thiệu những kiến thức đang không ngừng cập nhật về thế giới mà mình học được cho trẻ em. Quá trình tự học và tự hoàn thiện cũng là quá trình chúng ta cùng phát triển với các em.
Là một tác giả, nếu cứ viết về truyền thống ngày xưa, ví dụ như cách làm một con diều, cách vẽ một bức tranh làm từ đường, hay cuộc sống trong núi sâu, thì trẻ em chưa chắc đã thích đọc. Đương nhiên, tôi không có ý nói không được viết những tác phẩm như vậy, nhưng rất nhiều người cùng viết quá nhiều thì tôi cảm thấy không còn thú vị nữa. Tôi cho rằng chúng đã tách rời khỏi thời đại.
Hiện nay những thứ trẻ em muốn đã hoàn toàn khác so với chúng ta trước kia khi còn nhỏ. Chúng ta đang sống trong một thời đại của những video ngắn. Hiện tại khi sáng tác tôi sẽ học hỏi từ phim ảnh, phải không ngừng nắm bắt chỗ gây phấn khích, chỗ gây cao trào trong tác phẩm, phải khiến độc giả lưu luyến, làm cho họ cứ phải đọc tiếp tác phẩm của bạn. Ngôn từ phải chuẩn xác và mang sức mạnh hết mức có thể. Bạn không thể cứ chậm rãi miêu tả kỹ lưỡng một sự vật nào đó nữa.
Vissarion Belinsky từng nói: “Tác giả văn học thiếu nhi phải là người tự sinh ra chứ không nên là người được tạo nên.” Các tác giả văn học thiếu nhi dường như sinh ra đã có sẵn một loại khí chất, điều này có phải cũng giúp sức rất nhiều cho việc sáng tác?
Hoàng Bội Giai: Tôi chính là một người rất đơn giản hay thậm chí có thể nói là rất ngây ngô. Đến nay khi đã 70, tôi vẫn tràn đầy tò mò với thế giới.
Sau khi về hưu, tôi chỉ muốn có thời gian và sức lực để có thể đi đến trong và ngoài nước, ngắm nhìn thế giới, xem mọi người trên khắp thế giới sống như thế nào. Điều này quả thực giúp khai mở rất nhiều cho các tác phẩm của tôi. Một người đọc được bao nhiêu sách và biết bao nhiêu về thế giới đều phản ánh trong chính tác phẩm của người đó.
Trong tác phẩm của mình khi viết đến địa lý, bản thân tôi buộc phải hiểu nằm lòng lĩnh vự này thì mới viết một cách điêu luyện thành thạo được. Nếu bình thường tôi không đọc, không lưu lại dấu vết tôi đã khám phá thế giới này ở khắp mọi nơi, thì khi tôi viết về những điều đó sẽ rất khô khan tối nghĩa, hoặc tôi sẽ trốn tránh không viết, những tác phẩm của tôi thì không có hiện tượng đó.
| Nếu một ngày nào đó không còn đột phá gì Tôi sẽ gác bút không viết nữa - Hoàng Bội Giai |
Về việc sáng tác văn học thiếu nhi và văn học người lớn, chị từng nêu quan điểm rằng, hãy gắn kết thiếu nhi và người lớn vào một trạng thái thống nhất trong toàn cuộc sống. Có phải chính vì chị đã viết về văn học người lớn, thế nên trong văn học thiếu nhi của mình chị mới chọn xử lý một số mệnh đề sâu sắc và phức tạp?
Hoàng Bội Giai: Viết tác phẩm dành cho người lớn và viết văn học thiếu nhi là hai phương thức, hai bút pháp khác nhau, nhưng giữa chúng chắc chắn có cùng một lối đi.
Các tác phẩm tiêu biểu của nhà văn Hoàng Bội Giai bản tiếng Trung
Trước đây, tôi đã viết rất nhiều tiểu thuyết dành cho người lớn, Khi mới bắt đầu viết tiểu thuyết thiếu nhi, tôi cứ bất giác mang rất nhiều góc nhìn, rất nhiều quan điểm mà tôi dùng để quan sát xã hội của người lớn vào trong văn học thiếu nhi. Bởi vì, thiếu nhi không sống trong chân không. Chúng trưởng thành trong xã hội của người lớn và cũng phải đối mặt với những mối quan hệ phức tạp này giữa người với người.
Đương nhiên không phải tất cả tác giả văn học người lớn đều có thể viết văn học thiếu nhi. Tôi thường hay khuyên những tác giả mình quen thân rằng, tôi đọc tác phẩm của anh tôi biết anh có thể viết tiểu thuyết thiếu nhi được. Bởi vì, tôi có thể cảm nhận được trong ngôn từ của anh mang theo cái chất văn học thiếu nhi sẵn có. Nhưng có những tác giả tôi lại khuyên rằng, tôi nói này, anh không viết tiểu thuyết thiếu nhi được đâu.
Trước mắt chị đang trong giai đoạn nghỉ ngơi hay sáng tác? Có tác phẩm mới nào “nổ” ra trong đầu chị chưa?
Hoàng Bội Giai: Hình như trước mắt tôi đang ở trong giai đoạn tạm nghỉ, tạm thời tôi vẫn chưa nghĩ đến việc đề tài tiếp theo sẽ viết cái gì, có thể vẫn sẽ viết một tiểu thuyết hiện thực. Tháng 3, 4 năm nay tôi sẽ có buổi phát biểu về một tác phẩm đề tài hiện thực mà bản thân tôi vô cùng yêu thích, đó là quyển “Người bạn giường trên” viết về một thí nghiệm giáo dục và là một đề tài thuần giáo dục.
Một số tác phẩm của nhà văn Hoàng Bội Giai đã được Chibooks dịch sang tiếng Việt
Đồng nghiệp Tất Phi Vũ hình dung chị như thế này “Một tác giả không bao giờ nghỉ bút”, chị có tính trước mình sẽ viết đến bao giờ chưa?
Hoàng Bội Giai: Tôi thấy một số tác giả lớn tuổi như Kim Ba đã đến tuổi 80 mà đầu óc của họ vẫn minh mẫn lắm, tôi rất khâm phục. Tôi không biết mình có thể viết đến bao giờ, nhưng chỉ cần tôi vẫn có thể viết được, đầu óc vẫn tốt, tôi vẫn sẽ tiếp tục viết. Nếu tôi cảm thấy quyển sách này mình viết quả thật không đột phá được quyển trước đó, không được như tôi hy vọng, thì lúc ấy tôi sẽ gác bút không viết nữa. Tôi không muốn viết một cách miễn cưỡng, tôi cảm thấy đời này mình cũng giao phó được rồi, dừng lại vào bất kỳ lúc nào đều được cả.
Hoàng Bội Giai sinh ra tại Như Cao, Giang Tô. Năm 1973, bà bắt đầu được đăng tải các tác phẩm văn học. Năm 1982, bà tốt nghiệp chuyên ngành Văn học khoa Tiếng Trung Đại học Bắc Kinh. Năm 7984, bà trở thành nhà văn chuyên nghiệp của Hội Nhà văn tỉnh Giang Tô. Các tác phẩm văn học thiếu nhi chủ yếu gồm: Bộ 16 quyển tiểu thuyết tâm tình Hoàng Bội Giai, bộ 5 quyển tiểu thuyết dài tập “5 đứa 8 tuổi”, 10 quyển “truyện tranh đồng thoại Trung Quốc”. Tác phẩm văn học thiếu nhi tiêu biểu có “Em muốn làm con ngoan”, “Hôm nay con là người kéo cờ”, “Em thơm mẹ”, “Con là bé ngoan của mẹ”, “Củ hoa thủy tiên của Ngải Vãn”, “Thế giới của Dư Bảo”, “Đôi mắt trẻ thơ”, “Vũ điệu của ong dại”... Các tác phẩm của và đã giành được Giải thưởng Five-one Project Award, Giải thưởng Chính phủ Xuất bản Trung Quốc, Giải thưởng Sản phẩm Xuất bản Xuất sắc Trung Quốc và Giải thưởng Văn học Thiếu nhi Xuất sắc Toàn quốc. Nhiều tác phẩm đã được dịch và xuất bản sang tiếng Pháp, tiếng Anh, tiếng Đức, tiếng Nga, tiếng Nhật, tiếng Hàn. |
Kỳ 1: Phỏng vấn độc quyền với Hoàng Bội Giai - Kỳ 1: Từ chối đạo nhái chính mình
