Khởi động Văn chương trẻ Đông Nam Á lần 3

Ngày 18 tháng 9, lễ khởi động “Hành trình các nhà văn trẻ ASEAN tại Trung Quốc” lần ba và “Chương trình Sáng tác Quốc tế ‘Trung Quốc tươi đẹp’” đã diễn ra tại huyện An Cát, thành phố Hồ Châu, tỉnh Chiết Giang. 

Năm 2026 đánh dấu 35 năm Trung Quốc và ASEAN thiết lập quan hệ đối thoại, 5 năm thiết lập quan hệ đối tác chiến lược toàn diện. Sau 35 năm kề vai sát cánh, cùng vượt qua bao thăng trầm, nhận thức chung về việc xây dựng cộng đồng chung vận mệnh đã bén rễ sâu trên mảnh đất này và hòa quyện vào tâm thức của người dân hai bên. Hội Nhà văn Trung Quốc luôn hết sức coi trọng việc giao lưu văn học với các nước ASEAN. Kể từ khi được khởi xướng vào năm 2023, chương trình “Hành trình các nhà văn trẻ ASEAN tại Trung Quốc” đã được tổ chức thành công hai lần. Các nhà văn trẻ của Trung Quốc và các nước ASEAN cùng nhau đi từ nông thôn đến thành thị, từ trải nghiệm tinh hoa di sản văn hóa phi vật thể đến tìm hiểu các ngành công nghiệp hiện đại. Văn hóa Trung Hoa không còn là một khái niệm chỉ nằm trên những trang sách, những thành tựu phát triển của Trung Quốc cũng không còn là một viễn cảnh xa vời. Mối tình hữu nghị vượt biên giới giữa các nhà văn trẻ Trung Quốc và các nước ASEAN được vun đắp qua văn chương và gắn bó bằng tấm lòng, thật trong sáng, chân thành, sâu đậm và bền lâu. Mỗi tình ấy sẽ mãi lưu trong ký ức của mỗi người tham dự, trở thành tài sản tinh thần sinh động và quý giá nhất của hoạt động giao lưu nhân văn giữa Trung Quốc – ASEAN.

Ngày 18 tháng 9, lễ khởi động “Hành trình các nhà văn trẻ ASEAN tại Trung Quốc” lần ba và “Chương trình Sáng tác Quốc tế ‘Trung Quốc tươi đẹp’” đã diễn ra tại huyện An Cát, thành phố Hồ Châu, tỉnh Chiết Giang. Chương trình do Ban Đối ngoại của Hội Nhà văn Trung Quốc, Hội Nhà văn tỉnh Chiết Giang và Hội Nhà văn Quảng Tây phối hợp tổ chức. Ông Trần Nhị Hậu, Ủy viên Ban Cán sự Đảng, Bí thư Ban Bí thư Hội Nhà văn Trung Quốc; ông Proeung Pranit, Chủ tịch Hội Nhà văn Campuchia; ông Diệp Đồng, Bí thư Ban Cán sự Đảng, Phó Chủ tịch Hội Nhà văn tỉnh Chiết Giang; ông Vưu Khuông Lĩnh, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Trưởng Ban Tuyên truyền Thành uỷ Hồ Châu; và bà Cừu Lệ Cầm đại diện nhận giải “Nhà vô địch Trái Đất” của Liên Hợp Quốc, đã tham dự và phát biểu tại lễ khởi động. Tham dự lễ khởi động còn có ông U Ohn Maung, Chủ tịch Hội Nhà văn Myanmar; bà Nareepop Jirapotrut, Chủ tịch Hội Nhà văn Thái Lan; bà Nguyễn Lệ Chi, dịch giả, nhà xuất bản, người sáng lập Công ty Cổ phần Văn hóa Chi (Chibooks) Việt Nam; ông Ngải Vĩ, Chủ tịch Hội Nhà Văn tỉnh Chiết Giang; và bà Tưởng Cẩm Lộ, Ủy viên Ban Cán sự Đảng, Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Quảng Tây. Tham gia sự kiện có 50 nhà văn, nhà thơ và dịch giả đến từ 7 quốc gia ASEAN và các tỉnh, thành phố của Trung Quốc như Bắc Kinh, Thiên Tân, Chiết Giang, Vân Nam, Quảng Tây. Buổi lễ do ông Lý Cường, Trưởng phòng châu Á – châu Phi, Thanh ra cấp hai Ban Đối ngoại Hội Nhà văn Trung Quốc chủ trì.

Ông Trần Nhị Hâu phát biểu tại buổi lễ

Phát biểu tại buổi lễ, ông Trần Nhị Hậu bày tỏ, Trung Quốc và các nước ASEAN núi sông liền một dải, gần gũi về địa lý và tương đồng về văn hóa. Sau hai lần liên tiếp được tổ chức, chương trình “Hành trình các nhà văn trẻ ASEAN tại Trung Quốc” đã giúp tình hữu nghị vượt núi băng biển của các nhà văn trẻ Trung Quốc và các nước ASEAN không ngừng đâm chồi nảy lộc. Mọi người vẫn thường xuyên trao đổi thư từ, chia sẻ kinh nghiệm sáng tác, giúp đỡ lẫn nhau và cùng nhau tiến bộ. Các nhà văn trẻ ASEAN đã xuất bản sách mới tại Trung Quốc và được nhiều độc giả Trung Quốc biết đến hơn. Các nhà văn Trung Quốc cũng từng bước vươn ra thế giới, hai lần tham dự “Ngày Nhà văn toàn quốc” tại Campuchia và đặt chân đến Việt Nam, Malaysia, Indonesia, Thái Lan, Singapore cùng nhiều quốc gia khác. Ngày càng có nhiều tác phẩm văn học Trung Quốc được dịch và xuất bản tại các nước ASEAN; ngày càng nhiều tác phẩm văn học mạng, phim mạng và trò chơi trực tuyến Trung Quốc được đón nhận tại các quốc gia ASEAN. “Hành trình các nhà văn trẻ ASEAN tại Trung Quốc” lần ba đưa bước chân của các nhà văn trẻ đến Chiết Giang. Cuộc hội ngộ của các nhà văn trẻ đến từ nhiều quốc gia không chỉ mang theo diện mạo văn học phong phú, đa sắc của mỗi quốc gia, mà còn đến tư tưởng sắc sảo, trong sáng và sức mạnh văn chương tràn đầy sức sống của thế hệ trẻ. Ông hy vọng các nhà văn trẻ sẽ trân trọng cuộc gặp gỡ văn chương lần này, dạo bước giữa phố thị và làng quê Trung Quốc, hãy dùng trái tim để cảm nhận bề dày của nền văn minh Trung Hoa, tận mắt chứng kiến những thực tiến sinh động của cộng cuộc hiện đại hóa kiểu Trung Quốc đầy sức sống; dùng ngòi bút ghi lại những cảnh sắc, con người và câu chuyện đã gặp trong hành trình, dùng những câu từ ấm áp và sâu sắc để lưu lại cho thời địa những lời chú giải mang “tính toàn câu”. Lấy văn chương để kết bạn, chân thành trao đổi, thoải mái chia sẻ lý tưởng, cùng nhau khám phá chiều sâu tình cảm con người và những tiềm năng vô tận trong sự giao thoa học hỏi giữa các nền văn minh. Mong rằng hành trình này sẽ trở thành mái nhà tinh thần, nơi các nhà văn trẻ của các nước có thể đồng hành, sẻ chia, giúp đỡ nhau, duy trì đối thoại lâu dài và cùng nhau trưởng thành. 

Ông Proeung Pranit phát biểu tại buổi lễ

Lần thứ 3 đồng hành cùng “Hành trình các nhà văn trẻ ASEAN tại Trung Quốc”, ông Proeung Pranit chia sẻ rằng Trung Quốc là vùng đất có lịch sử lâu đời, nền văn hóa sâu dày; kinh tế, khoa học công nghệ và xã hội đều đang chuyển mình từng ngày. Thông qua hoạt động lần này, các nhà văn trẻ đã tiếp thu kiến thức, kỹ năng mới và chứng kiến sự chung sống hài hoà giữa nền văn minh lâu đời với sự phát triển hiện đại của Trung Quốc. Những trải nhiệm ấy sẽ trở thành nguồn tư tưởng có sức gợi mở và có giá trị tham khảo cho sáng tác văn học sau này của họ. Theo ông, “Hành trình các nhà văn trẻ ASEAN tại Trung Quốc” lần ba không chỉ là một chuyến đi vượt qua những cách trở địa lý, cũng không chỉ là một cuộc gặp gỡ để giao lưu học hỏi.  Ýnghĩa thực sự của chương trình nằm ở chỗ văn hóa và văn học đã kết nối con người, kết nối những tâm hồn giữa Trung Quốc và ASEAN. Trong một thế giới biến đổi nhanh chóng và đầy bất ổn như hiện nay, giá trị của hòa bình là không thể đong đếm được. Hòa bình của quốc gia và trên thế giới là nền tảng căn bản để văn minh, văn học và sức sáng tạo của nhân loại phát triển mạnh mẽ. Là những người dùng ngôn từ để tạo nên một thế giới muôn màu, các nhà văn mang trên vai một sứ mệnh quan trọng: phát huy sức mạnh của ngòi bút để lan tỏa những giá trị của hòa bình, khoan dung và thấu hiểu lẫn nhau, viết nên những câu chuyện truyền cảm hứng, kết nối tâm hồn nhân loại. Ông mong các nhà văn trẻ sẽ tận dụng tốt cơ hội này để tiếp thu tri thức, tích lũy kinh nghiệm và xây dựng tình bạn trong sáng, sâu bền. Điều đó không chỉ mang lại lợi ích cho lĩnh vực văn học mà còn góp phần xây dựng cộng đồng chung vận mệnh Trung Quốc – ASEAN hòa bình, ổn định và thịnh vượng dài lâu. 

Ông Diệp Đồng phát biểu tại buổi lễ

Ông Diệp Đồng cho biết Trung Quốc và ASEAN núi sông liền một dải, văn hóa tương thông, mối quan hệ hữu nghị đã kéo dài hàng nghìn năm. Từ sự giao lưu học hỏi lẫn nhau giữa các nền văn minh trên Con đường Tơ lụa trên biển thời cổ đại đến sự hợp tác chặt chẽ trong công cuộc cùng xây dựng “Một vành đai, một con đường” ngày nay, văn học luôn là cây cầu ấm áp và bền bỉ nhất kết nối muôn triệu tấm lòng. Tuy mọi người đến từ những quốc gia khác nhau, có nền tảng văn hóa khác nhau, song tình yêu dành cho văn học, cách nhìn nhận thời đại và cách viết về cuộc sống đều có những điểm tương đồng. Chính sự theo đuổi chung ấy đã đưa mọi người đến hội tụ ở nơi đây. Chiết Giang không chỉ mang trong mình cội nguồn văn hóa sâu dày mà còn thể hiện sinh động muôn vàn diện mạo của công cuộc hiện đại hóa kiểu Trung Quốc, là một không gian thực tế để quan sát lý tưởng về “Trung Quốc tươi đẹp”. Từ sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế số đến những bước tiến vững chắc trong việc xây dựng Khu thí điểm thịnh vượng chung; từ việc giữ gìn bảo tồn di sản ở những thị trấn, làng cổ đến sự chuyển mình của những làng quê tươi đẹp hôm nay, non nước Chiết Giang ghi đầy những câu chuyện Trung Quốc về sự giao hoà giữa truyền thống và hiện đại, sự coi trọng cả phát triển lẫn bảo vệ, sự kết hợp giữa kế thừa và đổi mới. Ông mong các nhà văn trẻ không chỉ ngắm non sông, phong cảnh mà còn đến gần hơn với cuộc sống của những người dân bình thường, lắng nghe câu chuyện đời thường, dùng trái tim để cảm nhận những sự thay đổi thực tế mà quan niệm “non xanh nước biếc chính là núi vàng núi bạc” đã mang đến cho vùng đất này. Đồng thời, ông mong các nhà văn trẻ quan sát Chiết Giang bằng góc nhìn văn hóa riêng của mỗi người, dùng ngòi bút trẻ trung để tô thêm sắc màu ASEAN cho “Trung Quốc tươi đẹp”. Những trang viết và câu chuyện ấy sẽ trở thành những chú giải quý giá cùng những ghi chép sống động về giao lưu văn hóa giữa Trung Quốc và ASEAN.

Ông Vưu Khuông Lĩnh phát biểu tại buổi lễ

Ông Vưu Khuông Lĩnh cho biết Hồ Châu là nơi ra đời quan niệm “non xanh nước biếc chính là núi vàng núi bạc”. Những năm gần đây, thành phố luôn nỗ lực thúc đẩy việc kế thừa. Đổi mới mạch nguồn văn hoá nghìn năm và tích cực xây dựng môi trường phát triển cởi mở, hợp tác. Hy vọng các nhà văn trẻ cảm nhận được sức mạnh chân lý của quan niệm “Hai ngọn núi” giữa cảnh sắc non nước nơi đây, biến bức tranh phong cảnh tươi đẹp của non xanh nước biếc thành những câu chuyện về Trung Quốc, về Hồ Châu mà đông đảo độc giả ASEAN có thể hiểu và chia sẻ. Bằng góc nhìn độc đáo của những tác phẩm văn học vừa mang âm hưởng Trung Hoa, vừa đậm chất Giang Nam, đồng thời vừa có tầm nhìn quốc tế giúp nhiều độc giả ASEAN cảm nhận được chiều sâu và nét hấp dẫn riêng của văn hoá Hồ Châu. Dùng ngòi bút sinh động kể những câu chuyện hợp  về sự hợp tác cùng tiến bước, đôi bên cùng có lợi giữa các doanh nghiệp Hồ Châu và thị trường ASEAN, qua đó giới thiệu với thế giới hình ảnh một đô thị kiểu mẫu về văn minh sinh thái, tràn đầy cơ hội và sức sống.

Bà Cừu Lệ Cầm phát biểu tại buổi lễ

Bà Cừu Lệ Cầm lấy sự chuyển mình thực tế của thôn Lỗ Gia, thuộc Khu Khoa học Nông nghiệp huyện An Cát, làm ví dụ để chia sẻ về những thay đổi sâu sắc mà công tác bảo vệ môi trường sinh thái mang lại. Con đường bảo vệ môi trường sinh thái của thôn Lỗ Gia là minh chứng sinh động cho quan niệm “non xanh nước biếc chính là núi vàng núi bạc”. Thành quả đạt được được không chỉ là một không gian sống tươi đẹp với dòng nước trong, bờ cây xanh mát, mà còn là thu nhập của người nông dân tăng lên, nông khởi sắc và người dân cùng hưởng cuộc sống sung túc. Đây là một hình mẫu cụ thể để học hỏi, tham khảo trong quá trình phát triển nông thôn theo hướng xanh ở thời đại mới.

“Hành trình các nhà văn trẻ ASEAN tại Trung Quốc” lần này kéo dài một tuần. Các đại biểu sẽ lần lượt đến Chiết Giang và Quảng Tây, tham dự Tọa đàm chia sẻ với chủ đề “Ngắm nhìn Trung Quốc tươi đẹp từ Chiết Giang” của các nhà văn trẻ Trung Quốc – ASEAN, buổi đọc tác phẩm văn học sinh thái, tham quan Bảo tàng Văn học Chiết Giang và Bảo tàng Văn học phóng sự Trung Quốc cùng nhiều hoạt động văn học khác. Đoàn cũng sẽ ghé thăm Nhà máy Bút lông Thiện Liễn Hồ Châu và  Bảo tàng Văn hóa Bút lông Hồ Châu Trung Quốc, trải nghiệm nghề làm bút, cảm nhận bề dày văn hóa của di sản phi vật thể bút lông Hồ Châu đã có từ nghìn năm. Dừng chân tại nhà trưng bày “Trung Quốc trong thư tịch cổ”, đọc và cảm nhận những thư tịch lưu truyền qua nhiều đời thông quà công nghệ trình chiếu 3D. Đến Trung tâm Hợp tác ứng dụng trí tuệ nhân tạo Trung Quốc – ASEAN, tìm hiểu sức mạnh đổi mới của trí tuệ nhân tạo trong việc hỗ trợ các ngành công nghiệp và thúc đẩy hợp tác xuyên biên giới. Hoạt động giao lưu về dịch thuật hai chiều và xuất bản văn học Trung Quốc - ASEAN tại Thư viện Ly Giang (chi nhánh Vị Lai Phương Châu).

Nguồn: Lý Anh Tuấn (Trang Văn học Trung Quốc). Ảnh: Tào Chấn