Tin tức
04:38:34 10/06/2024Tết Đoan Ngọ của Trung Quốc.
Tại Trung Quốc, tết Đoan Ngọ là một trong những ngày lễ lớn, còn được là tết Đoan Dương hay tết Ngũ Nguyệt.
Về nguồn gốc của ngày tết Đoan Ngọ, tương truyền, thời Chiến Quốc, có một vị đại thần, một nhà văn hóa lớn sống tại nước Sở, tên là Khuất Nguyên. Ông vốn là trung thần nên đã nhiều lần bày mưu, hiến kế cho vua Sở. Tuy nhiên, cũng vì vậy mà ông bị gian thần hãm hại, vu oan, khiến cho nhà vua dần trở nên chán ghét ông, thậm chí hạ lệnh lưu đày ông đến khu vực sông Mịch La (tỉnh Hồ Nam ngày nay). Không lâu sau đó, Khuất Nguyên biết được tin kinh đô bị đội quân nước Tần đánh chiếm và tiêu diệt. Vì quá đau lòng, ông đã gieo mình xuống dòng sông Mịch La tự vẫn.
Thương xót cho tấm lòng vì dân vì nước của ông, người dân địa phương đã trèo thuyền tìm vớt di thể của Khuất Nguyên. Nhưng dẫu nỗ lực thế nào, họ cũng không tìm thấy. Họ chỉ còn cách thả ống tre có gạo rồi rượu hùng hoàng xuống sông với hy vọng có thể xua đuổi bầy cá đói, bảo vệ xác của Khuất Nguyên.
Cũng từ đó, để tưởng nhớ ông, hằng năm, vào ngày mùng năm tháng Năm (là ngày Khuất Nguyên gieo mình xuống sông tự vẫn), người Trung Quốc lại tổ chức tưởng niệm, và ngày này trở thành tết Đoan Ngọ.
Cứ vào tết Đoan Ngọ, khắp nơi trên đất nước Trung Quốc diễn ra rất nhiều hoạt động tưởng nhớ Khuất Nguyên như: đua thuyền rồng, gói bánh ú, uống rượu hùng hoàng...
Đua thuyền rồng
Đua thuyền rồng có lịch sử lâu đời và là một trong những hoạt động quan trọng trong ngày tết Đoan Ngọ của Trung Quốc. Thường có rất nhiều người tham gia đua thuyền rồng. Trước khi vào cuộc đua, người ta thường làm lễ tế rồng và thần linh.
Ăn bánh ú
Bánh ú là món bành truyền thống không thể thiếu trong tết Đoan Ngọ. Ảnh sưu tầm.
Bánh ú là một trong những món bánh truyền thống của người Trung Quốc, thường được ăn vào dịp tết Đoan Ngọ. Nguyên liệu của bánh ú là gạo nếp, những chiếc bánh ú được gói trong lá chuối hoặc lá dong và đem luộc.
Từ xa xưa, bánh ú cũng là loại bánh được chọn để dâng cúng tổ tiên và các vị thần. Tương truyền, sau khi Khuất Nguyên tự vẫn, để bảo vệ thi thể của ông, người dân đã thả ống tre có gạo nếp xuống sông làm thức ăn cho cá. Từ đó, món bánh này trở thành món ăn truyền thống trong ngày tết Đoan Ngọ của Trung Quốc.
Uống rượu hùng hoàng
Cùng với bánh ú, rượu hùng hoàng cũng là thức uống không thể thiếu trong ngày tết Đoan Ngọ. Rượu hùng hoàng được lên men từ lúa mạch và hùng hoàng (một vị thuốc có thể tiêu độc, giết sâu bọ và được dùng để pha rượu uống)
Đeo túi thơm
Túi thơm là túi vải được may thành hình tròn hoặc ngũ giác và thường có 5 màu sắc: xanh, đỏ, trắng, đen, vàng tượng trưng cho năm phương và ngũ hành. Bên trong túi đựng các hương liệu để đuổi sâu bọ.
Người Trung Quốc quan niệm rằng đeo túi thơm trong tết Đoan Ngọ sẽ giúp trừ tà, phòng tránh được bệnh tật.
Tắm nước thảo mộc
Trong ngày tết Đoan Ngọ, người Trung Quốc có tục tắm nước lá thuốc để bảo vệ sức khỏe. Họ hái các loại lá thuốc và đun thành nước tắm.
Tết Đoan Ngọ của Việt Nam
Tại Việt Nam, tết Đoan Ngọc mang ý nghĩa chính là diệt trừ sâu bọ, bảo vệ mùa màng.
Chuyện kể rằng, ngày xửa ngày xưa, sau một vụ mùa bội thu, trong lúc người dân khắp nơi tổ chức ăn mừng thì lũ sâu bọ không lồ từ đâu kéo đến, tàn phá sạch tất cả lương thực thu hoạch được.
Đang lúc hỗn loạn thì có một ông lão từ xa tới, chỉ dẫn mọi người lập đàn cỗ đơn giản với bánh tro, trái cây và cùng nhau ra trước nhà vận động cơ thể. Họ làm theo lời ông thì chỉ trong chốc lát, đàn sâu bọ hung hăng đã bị trừ diệt.
Trước khi rời đi, ông lão căn dặn mỗi năm đến ngày mùng năm tháng Năm Âm lịch cứ làm như lời chỉ dẫn thì sẽ đuổi được sâu bọ. Từ đó, người dân đặt tên cho ngày này là "Tết diệt sâu bọ" hay "Tết Đoan Ngọ" vì giờ cúng thường vào giữa trưa.
Cứ vào tết Đoan Ngọ, người Việt Nam lại tổ chức "diệt sâu bọ" với rất nhiều nghi lễ như: dựng hương án, cúng trái cây, làm bánh tro, ủ rượu nếp để cầu một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi.
Mâm cúng tết Đoan Ngọ. Ảnh sưu tầm.
Cho đến hôm nay, hầu hết các gia đình Việt Nam vẫn duy trì tập quán ăn bánh tro, chè trôi nước hạt sen, cơm rượu và các loại quả chua trong tết Đoan Ngọ với niềm tin đây là cách giúp diệt trừ sâu bọ trong cơ thể, tránh các loại bệnh tật mùa hè. Người xưa quan niệm bộ phận tiêu hóa của con người thường có các loại ký sinh gây hại nhưng không phải lúc nào cũng diệt được; nhưng trong ngày mùng năm tháng Năm, chúng sẽ ngoi lên và đây là thời cơ để con người diệt trừ chúng bằng những thức ăn có vị chua, chát, cay nóng... Theo quan niệm dân gian, trong ngày này, cần súc miệng 3 lần và ăn một bát rượu nếp để làm sâu bọ say sưa, sau đó tiếp tục ăn trái cây để chúng chết.
Như vậy, với người Việt Nam, tết Đoan Ngọ không chỉ là một trong những ngày lễ cổ truyền, thể hiện lòng tự hào và tôn vinh truyền thống, văn hóa dân tộc mà còn là dịp để mọi người nâng cao nhận thức bảo vệ môi trường, bảo vệ sức khỏe.
Tổng hợp từ nhiều nguồn.
