Tin tức
02:57:42 04/11/2024"Ký sự Người nuôi Chó"
Tôi xin nói trước là không phải vì tôi được Nhà báo Hoàng Hải Vân tặng sách mà “hăng hái” review. Trước khi review tôi đã xin phép nhà báo cho phép tôi được viết vài trăm chữ - nói thế để tôi nhấn mạnh, đứng trước chữ nghĩa của nhà báo Hoàng Hải Vân, sau đây được gọi tắt là Hoàng Hải Vân theo tính chuyên nghiệp – tôi chỉ nhận là kẻ hậu bối. Tôi đọc rất chậm, có đoạn đọc đi đọc lại vài lần cho thỏa cơn phê chữ nghĩa.
Ký sự người nuôi chó – đầu tiên trong suy nghĩ của tôi là Hoàng Hải Vân viết về chó nhưng là bài học cho người. Đôi lúc viết về “phẩm chất người” nhưng lại không bằng chó. Từng câu, từng chữ, từng bài học thu lượm được từ ký sự nuôi chó đều rất nặng về hàm ý. Khiến tôi liên tưởng đến thể loại Văn Văn Ngôn của các bậc trí giả bên Trung Quốc. Xin giải thích ngắn gọn cho những ai chưa nghe quen cụm từ “Văn Văn Ngôn”, thể loại viết này hàm ý súc tích, ngắn gọn hết sức có thể. Muốn đọc thì phải có kiến thức nhất định mới hiểu hết tầng, hết nghĩa. Khác hẳn với “Văn Bạch Thoại” là kiểu viết thông thường đến mức bình dân. Tôi từng cùng nghề với Hoàng Hải Vân , từng viết một chút về báo chí trong "Chiều chết trong rực rỡ" bỗng cảm thấy cái sự hiểu về thời cuộc của chúng tôi không hẹn mà gặp ở điểm chung, khá thú vị.
Vì vậy, nếu ai đọc sơ sài rồi vội cười nhạo Hoàng Hải Vân tự nhận mình là con chó đầu đàn trong một đàn chó Phú Quốc của ông tới 11 con và có lẽ giờ này đã lên tới hơn 20 con rồi....thì kể ra cũng hơi hồ đồ. Kiểu đọc tít báo rồi bình.
Hoàng Hải Vân tự nhận là con chó đầu đàn – hẳn ông đã chẳng mảy may quan tâm ai chế giễu. Bởi, những gì ông làm cả đời thực lẫn trong việc nuôi chó đã khẳng định Hoàng Hải Vân có đàn nhưng chưa bao giờ “bầy đàn”. Và điều này, tôi nói thật, Hoàng Hải Vân hiểu rõ mình là ai trong đám “đàn người” dù có lúc ông tự nhận ông là “con chó đầu đàn vô tích sự” . Đọc đến đoạn “Tôi chôn con Na ở đầu bờ ao, gần một cây si, làm cho nó một cái mộ bằng gạch. Nó không bao giờ được ăn cục xương mà nó để dành. Tôi đào cục xương đó lên, thắp một nén hương và đem chôn cạnh nấm mồ của nó. Cái con chó đầu đàn là tôi đây quả là đứa ngu đần vô tích sự” – Chũm tôi cay mắt. Cảm nhận rõ sự bất lực của Tác giả. Và cũng như cuộc sống của xã hội loài người, đôi khi ta cũng bất lực như thế. Hoàng Hải Vân viết về Chó nhưng Người phải động lòng. Động lòng theo nhiều cách tùy tâm yêu – ghét Hoàng Hải Vân . Còn tôi, dám khẳng định luôn, tôi yêu những con chữ của Hoàng Hải Vân trong Ký sự người nuôi chó.
Hoàng Hải Vân - lão nông khi trồng cây, nuôi chó nhưng lại là phu chữ, chăm chỉ, bền bỉ, kiên định trong lối viết rất đặc biệt của mình. Tôi cũng đọc khá nhiều tác phẩm của thế giới viết về chó. Có nhiều cuốn hay lắm. Nhưng Ký sự người nuôi chó của Hoàng Hải Vân xứng đáng được tái bản nhiều lần. Nó đặc biệt bởi đây là cuốn sách viết về chó của người Việt, ấn tượng mạnh mẽ chỉ sau con Vàng của lão Hạc (sau về độ lùi của thời gian mà thôi). Tôi thích cách dùng chữ của Hoàng Hải Vân , từng chữ rất “đắt” để so sánh “phẩm chất người” và “phẩm chất chó” trong xã hội.
Thích nhất ở chỗ, dù phẩm chất người có “bọ chét” thế nào thì cũng nên coi đó là cuộc sống cộng sinh – để cộng sinh quá nhiều thì có hại, nhưng để lại một chút thì có ích cho sự đề kháng của cơ thể chó, cơ thể xã hội loài người. Và kẻ đủ sức mạnh là kẻ coi đám cộng sinh bọ chét chả là “cái đinh gỉ” gì.
Cảm ơn nhà báo Hoàng Hải Vân đã tặng sách cho Chũm.
4/11/2024.
Bài viết của nhà văn Thuỷ Hướng Dương về cuốn sách Ký sự người nuôi chó.
