Cơm nhà xứ Quảng (trích sách, phần 2)

"Chỉ ở đây, thời khắc này, tôi mới như được dừng lại thời gian, như được về với Tết xưa, trở lại làm con bé lon ton chạy như con thoi giữa hai nhà mỗi cuối năm." - Lưu Bình
 

Rồi tôi lại nhớ cái áo dài Tết má may cho, để sáng sớm mồng một mặc lên nhà cậu. Cái áo dài đầu tiên trong đời, má bảo đó là lụa màu mỡ gà má thích, cái áo dài được may chung với áo bà ba của má.

Sáng mồng một Tết năm đó, tôi đi chúc Tết nhà cậu thật sớm. Ngày thường, muốn lên cậu, tôi thường len qua đường luồn, chứ mồng một Tết thì không thể, phải đi đường ngay ngõ thẳng. Và hơn nữa, tôi lại mặc áo dài! Tôi đến sớm tới độ cậu mợ chưa sẵn sàng tiếp khách. Vậy là tôi sẽ sàng ngồi lên mép phản gỗ giữa nhà, xếp chân, vén tà áo dài qua một bên để chờ ngoại, cậu mợ và các anh chị.

Nay về già, trí nhớ của cậu tôi không còn như xưa. Gặp tôi, cậu nửa bần thần nửa lơ ngơ trong chồng chồng ký ức, nhớ nhớ quên quên và líu lưỡi vì ngôn từ cần diễn đạt. Nhưng cậu vẫn giơ tay ra diễn tả cảnh con bé mười tuổi loắt choắt, bỗng không còn nghịch ngợm loi choi, mà biết vén tà áo dài làm điệu vào sáng mùa xuân năm ấy.

----------------------------

Sáng nghe má điện thoại, con đặt mua cho má bốn ký thịt, hai ký thịt vai, mông, hai ký thịt ba chỉ, xíu nữa luộc, ngâm mắm cho má ăn Tết!

Dạ dạ trong điện thoại rồi mừng, tuổi già đã mài mòn đi sức khỏe nhưng tinh thần má vẫn minh mẫn, còn nghĩ chuyện tự mình sắm Tết là má còn vui vẻ, lạc quan.

Thịt xíu và thịt ngâm mắm là hai món ăn Tết của xứ Quảng. Mặc giàu, nghèo thì ngày Tết, nhà nào cũng có thịt heo, đúng như câu ca dao xưa: “Số cô chẳng giàu thì nghèo/ Ngày ba mươi Tết thịt treo trong nhà!”

Thời má tôi, món thịt dầm mắm có thể ăn dần tới hết tháng Giêng trong tiết nắng nóng miền Trung mà không sợ hỏng. Nó là món Tết đã được ghi nhớ trong tiềm thức nên mới có cuộc gọi của bà lão sắp chín mươi, dặn con gái mua thịt để dầm mắm là vậy.